رای مردم به تقبل کارمزد کارتخوان‌ها توسط بانک‌ها

به زعم آنان چون پول ناشی از فروش اصناف در اختیار بانک‌هاست و بانک‌ها از نگهداری این وجوه سود می‌برند، بنابراین باید هزینه نگهداری یا به روز کردن شبکه پرداخت کارتی را نیز خود متقبل شوند.

به گزارش خبرنگار ما، برنامه مناظره این هفته با دیدی جدید به موضوع دریافت کارمزد از کارتخوان‌های فروشگاهی پرداخت. با این‌که مدتی است در محافل اقتصادی دریافت یا عدم دریافت کارمزد از کارتخوان‌ها محل بحث است، اما برنامه مناظره از این سوال عبور کرده و با فرض این‌که اصولا باید از تراکنش‌های کارتخوان‌ها کارمزد دریافت شود، به این موضوع پرداخت که این کارمزد را چه کسی باید بپردازد؟ به این ترتیب سوال برنامه مناظره این بود: اگر قرار باشد برای پرداخت با کارتخوان‌ها کارمزدی گرفته شود به نظر شما کدام گروه باید این هزینه را بپردازند؟ 1- بانک‌ها 2- خریداران 3- فروشندگان.

در برنامه دیروز مناظره، ابوالقاسم آقاحسین شیرازی رئیس اتحادیه صنف تولیدکنندگان پوشاک تهران، کریم خمسه کارشناس تجارت الکترونیک، مرتضی مقدسیان متخصص تجارت الکترونیک، مینا مهرنوش نماینده اتاق اصناف ایران و محمد نصرتی عضو هیات‌مدیره اتحادیه قناد تهران، حضور داشتند. این در حالی بود که بانک مرکزی، بانک‌ها و شرکت شاپرک (شبکه پرداخت کارتی) که بازوی عامل دریافت کارمزد از کارتخوان‌های فروشگاهی است، نماینده‌ای به این برنامه نفرستاده بودند. البته دو نفر از کارشناسان تجارت الکترونیک در مقام مدافع سیستم بانکی در این موضوع عمل می‌کردند.

بر این اساس، نمایندگان اصناف، پرداخت کارمزد از سوی خود به بانک‌ها برای استفاده از خدمات کارتخوان‌های فروشگاهی را این​گونه اعلام کردند که چون وجوه ناشی از فروش آنها نزد بانک‌هاست و بانک‌ها به این وجوه سودی نمی‌پردازند، با احتساب نرخ سود روزشمار سپرده‌ها، بانک‌ها نه تنها نباید از این خدمات کارمزد بگیرند بلکه باید کارمزدی را به اصناف برگردانند، اما مخالفان این استدلال را نوعی مغلطه دانسته و ابراز می‌کردند که هر سرویسی قیمتی دارد و دریافت‌کنندگان باید هزینه خدمات دریافتی را بپردازند. در نهایت نیز برخی کارشناسان حاضر از انتقال کارمزدها توسط اصناف از طریق انتقال آن به وجه خرید، ابراز نگرانی کردند.

ابوالقاسم آقاحسین شیرازی، رئیس اتحادیه پوشاک تهران در این خصوص گفت: تراکنش‌های کارتخوان‌های فروشگاهی حق‌الزحمه‌ای دارد و ما منکر آن نیستیم، اما این‌که چه قشری باید در پرداخت این حق‌الزحمه ملاک باشد باید مورد ارزیابی قرار گیرد.

وی با بیان این‌که کارمزد تراکنش‌های فروشگاهی را کسانی باید بپردازند که بیشترین منفعت را از این تراکنش‌ها می‌برند، افزود: بانک‌ها بیشترین منفعت را می‌برند و مهم‌ترین مصداق این ادعا نیز این است که پول‌ در حساب بانک‌ها می‌ماند. بنابراین حتما این فعالیت‌ها برای بانک سودآور است که این همه تبلیغ بین نظام بانکی برای فعالیت‌های تراکنشی انجام می‌شود.

کریم خمسه، متخصص سامانه‌های هوشمند تجارت الکترونیک دومین کسی بود که در این خصوص با تاکید بر این‌که کارمزد در تمام دنیا وجود دارد و خواهد داشت، ادامه داد: نظام کارمزدی ایران منحصر به فرد است زیرا در تمام دنیا دارنده و پذیرنده کارتخوان کارمزد می‌پردازد اما در کشور ما مدل وارونه وجود دارد، زیرا مصرف‌کننده از این خدمات استفاده می‌کند و بانک هزینه آن را در قالب سوبسید می‌پردازد.

در ادامه برنامه مرتضی مقدسیان، متخصص سامانه‌های هوشمند تجارت الکترونیک، با تأکید بر این‌که بنده اعتقاد دارم که شرکت‌های پرداخت الکترونیک را باید جزو اصناف دانست، اظهار کرد: این شرکت‌ها موجودات غیرصنفی نیستند بعضی آنها را بانکی و برخی آنها را حکومتی می‌دانند درحالی که این صحبت‌ها به هیچ عنوان درست نبوده و این شرکت‌ها کاملا خصوصی هستند.

مینا مهرنوش، نماینده اتاق اصناف نیز در این​باره تاکید کرد: بانک‌ها از سود میزان رسوب پول که در حساب متصل به کارتخوان‌ها ذخیره می‌شود، می‌توانند هزینه تراکنش و ارائه خدمات خود را دریافت کنند و نباید کارمزد از اصناف دریافت شود.

در بخش دوم مناظره، مقدسیان گفت: با توجه به افزایش تعداد دستگاه‌های کارتخوان و هزینه‌ای که برای خرید آن صرف شده، می‌توان گفت که هم اکنون 1500 میلیارد تومان روی میز فروشگاه‌ها کارتخوان داریم و اینها هزینه سرویس و خدمات را دارند که از سوی بانک‌ها پرداخت می‌شود.

وی با تاکید بر این‌که بانک‌ها روی این شرکت‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌اند و تاکنون به آنها کارمزد می‌دادند افزود: اما بعد از ورود شاپرک تصمیم گرفته شد این شرکت‌ها خصوصی شوند.

مهرنوش در ادامه پاسخ داد: زمانی استفاده از این خدمات برای فروشگاه‌ها سودآور می‌شد که پولشان به حسابی می‌رفت که سودی داشته باشد نه این‌که پول استفاده از دستگاه‌های کارتخوان در حساب جاری منتقل شود.

وی افزود: خیلی از بانک‌ها حاضرند برای جذب مشتری بین اصناف حتی گاوصندوق داخل مغازه‌شان بگذارند تا پول آنها را در بانک خودشان سرمایه‌گذاری کنند.

خمسه به عنوان متخصص سامانه هوشمند تجارت الکترونیک در واکنش به صحبت‌های مهرنوش با بیان این مطلب که شما قبول دارید اگر بانک بخواهد تسهیلات ارزانی را در اختیار مشتریان خود قرار دهد باید مدیریت هزینه‌ها را به نحو مناسبی انجام دهد، گفت: صحبت‌های شما بی‌عدالتی است. شما دارید سرویس رایگانی را از شرکت‌های پرداخت الکترونیک دریافت می‌کنید و باید با ارائه مبالغی ارائه خدمات این بانک‌ها را کمی‌تر وکیفی‌تر کنید.

محمد نصرتی عضو هیات‌مدیره اتحادیه قنادان تهران نیز درباره تاثیر نتیجه‌گیری نهایی درباره پرداخت کارمزد از سوی مردم، اصناف یا بانک‌ها، گفت: مطمئنا هر تصمیمی که از سوی شورای پول و اعتبار یا نهادهای دیگر در این خصوص گرفته شود به مرور به مصرف‌کننده منتقل می‌شود.

در پایان برنامه نیز مرتضی حیدری، مجری مناظره در جمع‌بندی صورت گرفته از برنامه گفت: بر اساس صحبت‌های انجام شده در ماجرای کارمزدها مردم، اصناف، شرکت‌های خدمات پرداخت و بانک‌ها باید اظهارنظر کنند و هر گونه دخالت بیرونی از سوی بانک مرکزی و دولت می‌تواند مشکل‌ساز شود زیرا هر چهار طرف ماجرا حق دارند و دنبال سود خود هستند. از این رو دخالت بیرونی ماجرا را خراب خواهدکرد.

در نهایت نیز پاسخ شرکت‌کنندگان در نظرسنجی برنامه منتشر شد که براساس آن 93.7 درصد شرکت‌کنندگان اعلام کردند کارمزد دستگاه‌های کارتخوان فروشگاهی باید از سوی بانک‌ها تقبل شود. 4.1 درصد نیز معتقد به پرداخت این کارمزد از سوی مردم و خریداران کالا و خدمات و حدود 3 درصد نیز معتقد به پرداخت از سوی اصناف بودند.